അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിൽ സമാധാനക്കരാർ; എന്നാൽ ലെബനനിൽ നിന്ന് സൈന്യത്തെ പിൻവലിക്കില്ലെന്ന് ഇസ്രയേൽ
മധ്യപൂർവദേശത്ത് വലിയ മാറ്റങ്ങൾക്ക് വഴിതുറന്ന് അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിൽ പുതിയ US Iran peace deal (സമാധാനക്കരാർ) പ്രഖ്യാപിച്ചു. 60 ദിവസത്തെ വെടിനിർത്തലിനും ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് തുറക്കാനുമാണ് പ്രധാന ധാരണ. എന്നാൽ, ഈ കരാറിന് പിന്നാലെ ലെബനനിൽ നിന്നും പിന്മാറില്ലെന്ന ഇസ്രയേൽ പ്രധാനമന്ത്രി ബെഞ്ചമിൻ നെതന്യാഹുവിന്റെ പ്രഖ്യാപനം പുതിയ ചർച്ചകൾക്ക് വഴിവെച്ചിരിക്കുകയാണ്. ഇസ്രയേൽ ഭരണനേതൃത്വത്തിൽ കരാറിനെച്ചൊല്ലി കടുത്ത ഭിന്നതകളും രൂപപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.
അമേരിക്ക-ഇറാൻ ധാരണാപത്രം: പ്രധാന വ്യവസ്ഥകൾ
അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപാണ് (Donald Trump) 2026 ജൂൺ 14 ഞായറാഴ്ച ഇറാനുമായുള്ള പുതിയ ധാരണാപത്രം പ്രഖ്യാപിച്ചത്. ഇതിലെ പ്രധാന വ്യവസ്ഥകൾ പ്രകാരം നിലവിലെ വെടിനിർത്തൽ 60 ദിവസത്തേക്ക് കൂടി നീട്ടും. കൂടാതെ ആഗോള വാണിജ്യത്തിന് നിർണായകമായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് (Strait of Hormuz) തുറക്കാനും തീരുമാനമായി. ഈ 60 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ ഇറാന്റെ ആണവപദ്ധതികളെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ ചർച്ചകൾ നടത്താനാണ് തീരുമാനം.
എല്ലാ മേഖലകളിലും വെടിനിർത്തൽ വേണമെന്നാണ് ഇറാന്റെയും മധ്യസ്ഥത വഹിക്കുന്ന പാകിസ്താന്റെയും പ്രധാന ആവശ്യം. ഇതിൽ ലെബനനും ഉൾപ്പെടും. പുതിയ കരാർ ഔദ്യോഗികമായി വെള്ളിയാഴ്ച സ്വിറ്റ്സർലൻഡിലെ ജനീവയിൽ ഒപ്പുവെക്കും. ചർച്ചകൾ നടക്കുന്ന 60 ദിവസങ്ങളിൽ ഇറാന് എണ്ണ വിൽക്കാൻ അനുവദിക്കുന്ന തരത്തിൽ അമേരിക്ക ഉപരോധങ്ങളിൽ ഇളവ് നൽകാനും സാധ്യതയുണ്ട്.
പിന്മാറില്ലെന്ന് നെതന്യാഹു; ഇസ്രയേലിൽ കടുത്ത ഭിന്നത
കരാറിനെക്കുറിച്ച് ഇസ്രയേൽ പ്രധാനമന്ത്രി ബെഞ്ചമിൻ നെതന്യാഹു (Benjamin Netanyahu) ജൂൺ 15 തിങ്കളാഴ്ച ജറുസലേമിൽ നടത്തിയ വാർത്താസമ്മേളനത്തിൽ പ്രതികരിച്ചു. ഇറാനെതിരായ പോരാട്ടം വലിയ വിജയമാണെന്നും ഇസ്രയേലിന് നേരെയുണ്ടായിരുന്ന ആണവ ഭീഷണി ഇല്ലാതാക്കാൻ കഴിഞ്ഞുവെന്നും അദ്ദേഹം അവകാശപ്പെട്ടു. എന്നാൽ, ഗാസ, ലെബനൻ, സിറിയ തുടങ്ങിയ അതിർത്തികളിൽ ഇസ്രയേൽ സൈന്യം സ്ഥാപിച്ച സുരക്ഷാ മേഖലകളിൽ (Buffer Zones) നിന്ന് പിന്മാറില്ലെന്ന് അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി.
ലെബനന്റെ തെക്കൻ മേഖലകളിൽ ഇസ്രയേൽ സൈന്യം ഇനിയും തുടരുമെന്നും നെതന്യാഹു പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഡൊണാൾഡ് ട്രംപുമായി ചില അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ ഉണ്ടെന്നും അദ്ദേഹം സമ്മതിച്ചു. ഓരോ നേതാക്കളും അവരവരുടെ രാജ്യത്തിന്റെ താൽപ്പര്യങ്ങളാണ് സംരക്ഷിക്കുന്നതെന്നായിരുന്നു നെതന്യാഹുവിന്റെ വിശദീകരണം.
തീവ്രവലതുപക്ഷത്തിന്റെ എതിർപ്പും അമേരിക്കയുടെ നിലപാടും
അമേരിക്ക-ഇറാൻ സമാധാനക്കരാറിനെതിരെ ഇസ്രയേൽ സർക്കാരിലെ തീവ്രവലതുപക്ഷ മന്ത്രിമാർ കടുത്ത വിമർശനവുമായി രംഗത്തെത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഈ കരാർ ഇസ്രയേലിനെ ബാധിക്കില്ലെന്നും ഹിസ്ബുള്ളയെ പൂർണ്ണമായി തകർക്കാതെ ലെബനനിൽ നിന്നും പിന്മാറരുതെന്നും ദേശീയ സുരക്ഷാ മന്ത്രി ഇറ്റാമർ ബെൻ-ഗ്വിർ (Itamar Ben-Gvir) പറഞ്ഞു. പ്രതിരോധ മന്ത്രി ഇസ്രയേൽ കാറ്റ്സും (Israel Katz) ഈ നിലപാടിനെ പിന്തുണച്ചു. സുരക്ഷാ മേഖലകളിൽ സൈന്യം അനിശ്ചിതകാലത്തേക്ക് തുടരുമെന്ന് അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി.
അതേസമയം, തെക്കൻ ലെബനനിൽ നിന്നുള്ള ഇസ്രയേലിന്റെ പിന്മാറ്റം ഈ കരാറിന്റെ നിബന്ധനയല്ലെന്ന് വൈറ്റ് ഹൗസ് (White House) ഉദ്യോഗസ്ഥർ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഇസ്രയേലിന് നേരെ ഹിസ്ബുള്ളയുടെ ആക്രമണം ഉണ്ടായാൽ സ്വയം പ്രതിരോധിക്കാൻ അവർക്ക് അവകാശമുണ്ടെന്നും അമേരിക്കൻ ഉദ്യോഗസ്ഥർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.
News by
Sajin Thiruvallam
News Editor

News Editor