വീണ്ടും യുദ്ധഭീതി: ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് അടച്ച് ഇറാൻ; കർശന മുന്നറിയിപ്പുമായി അമേരിക്ക

അമേരിക്കയുടെ മധ്യസ്ഥതയിൽ ഇറാനും ഇസ്രയേലും തമ്മിൽ അടുത്തിടെ എത്തിച്ചേർന്ന രണ്ടാഴ്ചത്തെ വെടിനിർത്തൽ കരാർ കടുത്ത പ്രതിസന്ധിയിൽ. കരാർ നിലവിൽ വന്നതിന് തൊട്ടുപിന്നാലെ ലെബനനിൽ ഇസ്രയേൽ നടത്തിയ വൻ വ്യോമാക്രമണങ്ങളിൽ പ്രതിഷേധിച്ച് തന്ത്രപ്രധാനമായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് അടച്ചതായുള്ള ഇറാന്റെ പ്രഖ്യാപനമാണ് പശ്ചിമേഷ്യയിൽ വീണ്ടും സംഘർഷാവസ്ഥ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഇറാന്റെ ഈ നടപടി ‘പൂർണമായും അസ്വീകാര്യം’ എന്നാണ് വൈറ്റ് ഹൗസ് പ്രതികരിച്ചത്.

ആശയക്കുഴപ്പമായി ‘ലെബനൻ’

വെടിനിർത്തൽ കരാറിൽ ലെബനൻ ഉൾപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടോ എന്നതിനെ ചൊല്ലിയുള്ള തർക്കമാണ് നിലവിലെ പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് കാരണം. അമേരിക്കയ്ക്കും ഇറാനുമിടയിൽ താൻ മധ്യസ്ഥത വഹിച്ച് ഉണ്ടാക്കിയ വിശാലമായ വെടിനിർത്തൽ കരാറിൽ ലെബനനെയും ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ടെന്ന് പാകിസ്ഥാൻ പ്രധാനമന്ത്രി ഷെഹ്ബാസ് ഷെരീഫ് കഴിഞ്ഞ ദിവസം പ്രഖ്യാപിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ ഇത് അമേരിക്കയും ഇസ്രയേലും നിഷേധിച്ചു.

പി.ബി.എസ്സിന് നൽകിയ അഭിമുഖത്തിൽ യു.എസ് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് ലെബനനെ കരാറിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കിയിട്ടുണ്ടെന്ന് വ്യക്തമാക്കി. ഹിസ്ബുള്ളയുടെ സാന്നിധ്യമുള്ളതിനാൽ ലെബനനിലെ ഇസ്രയേൽ ആക്രമണങ്ങളെ ‘പ്രത്യേകമായുള്ള ഒരു ചെറിയ പോരാട്ടം’ (separate skirmish) എന്നാണ് അദ്ദേഹം വിശേഷിപ്പിച്ചത്. ലെബനൻ കരാറിന്റെ ഭാഗമാണെന്ന് ഇറാൻ തെറ്റിദ്ധരിച്ചതാണെന്ന് യു.എസ് വൈസ് പ്രസിഡന്റ് ജെ.ഡി. വാൻസും വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു.

ഇസ്രയേലിന്റെ വൻ ആക്രമണവും ഇറാന്റെ ഭീഷണിയും

കരാറിന് പിന്നാലെ ഹിസ്ബുള്ളയെ ലക്ഷ്യമാക്കി ലെബനനിലുടനീളം നൂറിലധികം കേന്ദ്രങ്ങളിൽ ഇസ്രയേൽ മിന്നലാക്രമണം നടത്തി. കേവലം മിനിറ്റുകൾക്കുള്ളിൽ നടന്ന ഈ ആക്രമണത്തിൽ 182-ലധികം ആളുകൾ കൊല്ലപ്പെട്ടു. ഇതോടെയാണ് സമാധാന ചർച്ചകളിൽ നിന്ന് പിന്മാറുമെന്ന് ഇറാൻ ഭീഷണിപ്പെടുത്തിയത്. ഇസ്രയേൽ നടപടി വെടിനിർത്തൽ കരാറിന്റെ നഗ്നമായ ലംഘനമാണെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയ തെഹ്രാൻ, തിരിച്ചടിക്കുമെന്ന മുന്നറിയിപ്പിനൊപ്പമാണ് ആഗോള എണ്ണ വ്യാപാരത്തിലെ നിർണ്ണായക പാതയായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് താൽക്കാലികമായി അടച്ചതായി പ്രഖ്യാപിച്ചത്. ഈ നീക്കം ആഗോള എണ്ണവിലയെയും വിപണിയെയും ഇതിനോടകം തന്നെ കാര്യമായി ബാധിച്ചിട്ടുണ്ട്.

കർശന മുന്നറിയിപ്പുമായി വൈറ്റ് ഹൗസ്

ഇറാന്റെ നടപടിക്കെതിരെ രൂക്ഷവിമർശനമാണ് അമേരിക്ക ഉന്നയിക്കുന്നത്. ഇറാന്റെ പരസ്യ പ്രസ്താവനകളും സ്വകാര്യ ചർച്ചകളിൽ നൽകുന്ന ഉറപ്പുകളും തമ്മിൽ വലിയ വൈരുധ്യമുണ്ടെന്ന് വൈറ്റ് ഹൗസ് പ്രസ് സെക്രട്ടറി കരോലിൻ ലീവിറ്റ് വാർത്താസമ്മേളനത്തിൽ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

“ലെബനനിലെ ബോംബാക്രമണത്തിന്റെ പേരിൽ ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് അടച്ചുപൂട്ടാനുള്ള ഇറാന്റെ തീരുമാനം പൂർണ്ണമായും അസ്വീകാര്യമാണ്,” കരോലിൻ ലീവിറ്റ് പറഞ്ഞു. “പൊതുവേദികളിൽ അവർ ഒന്നും, സ്വകാര്യമായി മറ്റൊന്നും പറയുന്ന സാഹചര്യമാണിത്. കടലിടുക്കിൽ ഇപ്പോൾ ഗതാഗതം വർദ്ധിച്ചിട്ടുണ്ട്. കടലിടുക്ക് എത്രയും വേഗം സുരക്ഷിതമായി വീണ്ടും തുറക്കണം എന്നതാണ് പ്രസിഡന്റിന്റെ നിലപാടും ആവശ്യവും,” അവർ കൂട്ടിച്ചേർത്തു.

ലെബനനെ ഒഴിവാക്കിയുള്ള വെടിനിർത്തൽ കരാർ അംഗീകരിക്കാൻ ഇറാൻ തയ്യാറാകുമോ അതോ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ നിയന്ത്രണം കൂടുതൽ കടുപ്പിക്കുമോ എന്നതാണ് ലോകം ഇപ്പോൾ ഉറ്റുനോക്കുന്നത്. പ്രതിസന്ധി നീണ്ടാൽ അത് വലിയൊരു സാമ്പത്തിക, സൈനിക യുദ്ധത്തിലേക്ക് വഴിമാറിയേക്കാം.

Sajin Thiruvallam
News Editor