കുട്ടികളിൽ  സോഷ്യൽ മീഡിയ അഡിക്ഷൻ – മെറ്റയ്ക്കും ഗൂഗിളിനും വൻ പിഴ

ലോസ് ഏഞ്ചലസ് : ഇൻസ്റ്റാഗ്രാം, യൂട്യൂബ് തുടങ്ങിയ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകൾ കുട്ടികളിൽ ലഹരി പോലെ അടിമപ്പെടുത്തുന്ന അവസ്ഥ (Addiction) ഉണ്ടാക്കുന്ന രീതിയിൽ ബോധപൂർവ്വം രൂപകൽപ്പന ചെയ്തതിന് ടെക് ഭീമന്മാരായ മെറ്റയ്ക്കും (Meta) ഗൂഗിളിനും (Google) അമേരിക്കൻ കോടതി വൻതുക പിഴ ചുമത്തി.

സമൂഹമാധ്യമ കമ്പനികൾക്കെതിരെ ലോകത്താദ്യമായി ലഭിക്കുന്ന ഏറ്റവും വലിയ നിയമവിജയങ്ങളിൽ ഒന്നായ ഈ ചരിത്രവിധി, കുട്ടികളുടെ സോഷ്യൽ മീഡിയ ഉപയോഗം സംബന്ധിച്ച് കർശന നിയമങ്ങൾ കൊണ്ടുവരുന്ന ഓസ്‌ട്രേലിയൻ സർക്കാരിന്റെ നീക്കങ്ങൾക്ക് ആഗോളതലത്തിൽ വലിയ പിൻബലം നൽകുന്നതാണ്.

വിധിയുടെ പ്രധാന വിവരങ്ങൾ:

20 കാരിയായ കെയ്‌ലി (കോടതി രേഖകളിൽ K.G.M) എന്ന യുവതിക്ക് 6 ദശലക്ഷം അമേരിക്കൻ ഡോളർ (ഏകദേശം 9 മില്യൺ ഓസ്ട്രേലിയൻ ഡോളർ) നഷ്ടപരിഹാരം നൽകാനാണ് വിധി. 30 ലക്ഷം ഡോളർ നേരിട്ടുള്ള നഷ്ടപരിഹാരമായും, ബാക്കി 30 ലക്ഷം ഡോളർ ശിക്ഷാപരമായ നഷ്ടപരിഹാരമായുമാണ് നൽകേണ്ടത്.

പിഴത്തുകയുടെ 70 ശതമാനം മെറ്റയും, 30 ശതമാനം ഗൂഗിളും നൽകണം. ഇതേ കേസിൽ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്ന ടിക് ടോക്കും (TikTok) സ്നാപ്ചാറ്റും (Snapchat) വിചാരണയ്ക്ക് മുൻപ് തന്നെ നഷ്ടപരിഹാരം നൽകി കേസ് ഒത്തുതീർപ്പാക്കിയിരുന്നു.

എന്താണ് കെയ്‌ലിക്ക് സംഭവിച്ചത്?

കുട്ടിക്കാലം മുതൽക്കേ സോഷ്യൽ മീഡിയയ്ക്ക് അടിമപ്പെട്ട വ്യക്തിയാണ് കെയ്‌ലി. ആറാം വയസ്സിൽ യൂട്യൂബും ഒമ്പതാം വയസ്സിൽ ഇൻസ്റ്റാഗ്രാമും ഉപയോഗിക്കാൻ തുടങ്ങിയ ഈ പെൺകുട്ടി, ദിവസേന 16 മണിക്കൂറോളം ഈ ആപ്പുകളിൽ ചിലവഴിക്കുന്ന അവസ്ഥയിലേക്ക് എത്തിയിരുന്നു.

ഉപയോക്താക്കളെ തുടർച്ചയായി ആപ്പിൽ പിടിച്ചുനിർത്താൻ സഹായിക്കുന്ന ‘ഇൻഫിനിറ്റ് സ്ക്രോൾ’ (infinite scroll), അൽഗോരിതം നൽകുന്ന വീഡിയോ റെക്കമെൻഡേഷനുകൾ, ഓട്ടോ-പ്ലേ, തുടർച്ചയായ നോട്ടിഫിക്കേഷനുകൾ തുടങ്ങിയ ബോധപൂർവമായ ഡിസൈൻ തന്ത്രങ്ങളാണ് കെയ്‌ലിയെ ഇതിന് അടിമയാക്കിയത് എന്ന് കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു. ഇത് കെയ്‌ലിയിൽ കടുത്ത വിഷാദരോഗം, ഉത്കണ്ഠ, സ്വന്തം ശരീരത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അപകർഷതാബോധം, ആത്മഹത്യാ ചിന്തകൾ എന്നിവയ്ക്ക് കാരണമായതായി കണ്ടെത്തി.

നിയമപോരാട്ടവും കമ്പനികളുടെ പ്രതികരണവും

അമേരിക്കയിൽ കെട്ടിക്കിടക്കുന്ന 1600-ലധികം സമാനമായ കേസുകൾക്ക് ഈ വിധി ഒരു ‘മാതൃകാ കേസ്’ (Bellwether case) ആയി മാറുമെന്നാണ് നിയമവിദഗ്ധർ വിലയിരുത്തുന്നത്.

മെറ്റയുടെ വാദം: കൗമാരക്കാരിലെ മാനസികാരോഗ്യ പ്രശ്നങ്ങൾ വളരെ സങ്കീർണ്ണമാണെന്നും ഒരു പ്രത്യേക ആപ്പിനെ മാത്രം കുറ്റപ്പെടുത്താനാകില്ലെന്നുമാണ് മെറ്റയുടെ നിലപാട്. വിസ്താര സമയത്ത് മെറ്റാ സിഇഒ മാർക്ക് സക്കർബെർഗ് നേരിട്ട് കോടതിയിൽ ഹാജരായി സാക്ഷി പറഞ്ഞിരുന്നു. വിധിക്കെതിരെ അപ്പീൽ നൽകാനാണ് തീരുമാനം.

ഗൂഗിളിന്റെ വാദം: യൂട്യൂബ് ഒരു സോഷ്യൽ മീഡിയ സൈറ്റല്ലെന്നും, ഉത്തരവാദിത്തത്തോടെ നിർമ്മിച്ച ഒരു സ്ട്രീമിങ് പ്ലാറ്റ്‌ഫോം ആണെന്നുമാണ് ഗൂഗിൾ വ്യക്തമാക്കിയത്. അവരും അപ്പീൽ നൽകാൻ തയ്യാറെടുക്കുകയാണ്.

ഓസ്‌ട്രേലിയൻ മലയാളികൾക്ക് ഈ വാർത്ത പ്രധാനമാകുന്നത് എന്തുകൊണ്ട്?

കുട്ടികളുടെ സോഷ്യൽ മീഡിയ ഉപയോഗം നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനായി, പ്രത്യേകിച്ചും 16 വയസ്സിന് താഴെയുള്ളവർക്ക് വിലക്കേർപ്പെടുത്താൻ ഓസ്‌ട്രേലിയൻ സർക്കാർ കർശന നടപടികൾ സ്വീകരിക്കുന്ന ഈ സമയത്ത് ഈ വിധി ഏറെ പ്രസക്തമാണ്. സോഷ്യൽ മീഡിയയുടെ സുരക്ഷിതമായ ഉപയോഗം ഉറപ്പാക്കേണ്ടത് കേവലം കമ്പനികളുടെ മാത്രം ഉത്തരവാദിത്തമല്ല, മറിച്ച് കുട്ടികളുടെ സ്ക്രീൻ ടൈം നിയന്ത്രിക്കുകയും അപകടങ്ങളെക്കുറിച്ച് ബോധവൽക്കരണം നൽകുകയും ചെയ്യേണ്ടത് രക്ഷിതാക്കളുടെ കൂടി കടമയാണെന്ന് ഈ വിധി നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു.