ഇറാനിൽ പുതിയ പരമോന്നത നേതാവ് ; ഖമേനിയുടെ മകൻ മൊജ്തബയ്ക്ക് സാധ്യത, വകവരുത്തുമെന്ന് ഇസ്രയേലിന്റെ കടുത്ത ഭീഷണി
അമേരിക്ക-ഇസ്രയേൽ സംയുക്ത വ്യോമാക്രമണത്തിൽ ഇറാന്റെ പരമോന്നത നേതാവ് അയത്തൊള്ള അലി ഖമേനി കൊല്ലപ്പെട്ടതിന് പിന്നാലെ, പുതിയ നേതാവിനെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്ന കാര്യത്തിൽ രാജ്യത്ത് നിർണായക ധാരണയായതായി റിപ്പോർട്ട്. പുതിയ സുപ്രീം ലീഡറെ കണ്ടെത്തുന്നതിൽ അസംബ്ലി ഓഫ് എക്സ്പെർട്സിൽ (വിദഗ്ധ സമിതി) ഭൂരിപക്ഷാഭിപ്രായം (Majority consensus) രൂപപ്പെട്ടതായി സമിതി അംഗവും മുതിർന്ന പുരോഹിതനുമായ അയത്തൊള്ള മൊഹമ്മദ്-മഹ്ദി മിർബഗെരി സ്ഥിരീകരിച്ചു.
ഫെബ്രുവരി 28-ന് നടന്ന ആക്രമണത്തിൽ ഖമേനി കൊല്ലപ്പെട്ടതിന് ശേഷം കടുത്ത യുദ്ധസമാനമായ സാഹചര്യത്തിലൂടെയാണ് ഇറാൻ കടന്നുപോകുന്നത്. ഈ പ്രതിസന്ധിക്കിടെ നടക്കുന്ന പുതിയ ഭരണത്തലവന്റെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഇറാന്റെ ആഭ്യന്തര രാഷ്ട്രീയത്തിലും മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലും വലിയ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചേക്കാമെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ പറയുന്നത്.
തീരുമാനത്തിലേക്ക് കടന്ന് വിദഗ്ധ സമിതി
പുതിയ നേതാവിനെ തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ ചുമതലപ്പെട്ട 88 അംഗ പുരോഹിത സമിതിയായ ‘അസംബ്ലി ഓഫ് എക്സ്പെർട്സ്’ ഇതിനകം തന്നെ ഒരു സ്ഥാനാർത്ഥിയിൽ ഭൂരിപക്ഷ തീരുമാനം എടുത്തുകഴിഞ്ഞു എന്നാണ് മിർബഗെരി ഒരു വീഡിയോ സന്ദേശത്തിലൂടെ വ്യക്തമാക്കിയത്. എന്നാൽ പുതിയ നേതാവിനെ ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിക്കുന്നതിന് മുൻപായി നടപടിക്രമങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചില തടസ്സങ്ങൾ നീക്കേണ്ടതുണ്ടെന്നും അദ്ദേഹം സൂചിപ്പിച്ചു. നിലവിലെ സൈനിക സാഹചര്യത്തിൽ സമിതി അംഗങ്ങൾ രഹസ്യമായും ഓൺലൈനായുമാണ് യോഗം ചേരുന്നത്. സമിതി യോഗം ചേരാനിരുന്ന ഖോമിലെ (Qom) ഒരു കെട്ടിടത്തിന് നേരെ കഴിഞ്ഞ ദിവസങ്ങളിൽ ഇസ്രയേൽ ആക്രമണം നടത്തിയിരുന്നു.
പിൻഗാമിയായി മകൻ മൊജ്തബ ഖമേനി?
ഖമേനിയുടെ രണ്ടാമത്തെ മകനായ മൊജ്തബ ഖമേനിയാണ് (56) പുതിയ സുപ്രീം ലീഡർ ആകാൻ മുൻനിരയിലുള്ളതെന്ന് അന്താരാഷ്ട്ര മാധ്യമങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു.
സൈനിക പിന്തുണ: പതിറ്റാണ്ടുകളായി ഇറാന്റെ അധികാര സിരാകേന്ദ്രങ്ങളിൽ തിരശ്ശീലയ്ക്ക് പിന്നിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന തീവ്ര നിലപാടുകാരനായ മൊജ്തബയ്ക്ക് ഇസ്ലാമിക് റെവല്യൂഷണറി ഗാർഡ് കോർപ്സിന്റെ (IRGC) അതിശക്തമായ പിന്തുണയുണ്ട്.
ആഭ്യന്തര എതിർപ്പുകൾ: എന്നാൽ അസംബ്ലിയിലെ ചില അംഗങ്ങൾക്ക് മൊജ്തബയെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിൽ കടുത്ത വിയോജിപ്പുണ്ട്. 1979-ലെ ഇസ്ലാമിക വിപ്ലവത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന ആശയങ്ങൾക്ക് വിരുദ്ധമായ ‘പാരമ്പര്യ ഭരണം’ (പിതാവിൽ നിന്ന് മകനിലേക്ക് അധികാരം കൈമാറുന്നത്) ഇറാന്റെ പ്രതിച്ഛായയെ ബാധിക്കുമെന്നാണ് ഇവരുടെ വാദം. തീരുമാനത്തിൽ പ്രതിഷേധിച്ച് ചില അംഗങ്ങൾ യോഗത്തിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിന്നതായും റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്.
വകവരുത്തുമെന്ന് ഇസ്രയേലിന്റെയും അമേരിക്കയുടെയും മുന്നറിയിപ്പ്
ഇറാൻ പുതിയതായി തിരഞ്ഞെടുക്കുന്ന ഏത് നേതാവിനെയും വധിക്കുമെന്ന് ഇസ്രയേൽ സൈന്യം പരസ്യമായ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയിട്ടുണ്ട്.
“പുതിയതായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്ന നേതാവും, അയാളെ തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ പ്രവർത്തിക്കുന്ന സമിതി അംഗങ്ങളും ഞങ്ങളുടെ ലക്ഷ്യമാണ്. എവിടെ ഒളിച്ചാലും അവരെ ഞങ്ങൾ വേട്ടയാടും” എന്ന് ഇസ്രയേൽ പ്രതിരോധ മന്ത്രി ഇസ്രയേൽ കാറ്റ്സ് വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപും മൊജ്തബ ഖമേനിയുടെ സ്ഥാനാർത്ഥിത്വത്തെ ശക്തമായി എതിർത്തു. മൊജ്തബ ‘അസ്വീകാര്യനാണ്’ എന്ന് വ്യക്തമാക്കിയ ട്രംപ്, ഇറാന്റെ പുതിയ നേതൃത്വത്തെ തീരുമാനിക്കുന്നതിൽ അമേരിക്കയ്ക്കും പങ്കുണ്ടായിരിക്കണം എന്നും അവകാശപ്പെട്ടു. ശത്രുക്കൾ ഏറ്റവും കൂടുതൽ വെറുക്കുന്ന വ്യക്തിയായിരിക്കണം പുതിയ നേതാവ് എന്ന ഖമേനിയുടെ അവസാനത്തെ ഉപദേശമാണ് ട്രംപിന്റെ പ്രസ്താവനയിലൂടെ യാഥാർഥ്യമാകുന്നതെന്നാണ് ഇറാൻ നേതൃത്വം വിശ്വസിക്കുന്നത്.
താൽക്കാലിക ഭരണവും ഇറാന്റെ ഭാവിയും
ഖമേനിയുടെ മരണത്തോടെ, നിലവിൽ പ്രസിഡന്റ് മസൂദ് പെസെഷ്കിയാൻ, ജുഡീഷ്യറി ചീഫ് ഗോളാം-ഹുസൈൻ മൊഹ്സേനി-എജെയ് എന്നിവരുൾപ്പെടുന്ന ഒരു താൽക്കാലിക കൗൺസിലാണ് രാജ്യത്തിന്റെ ഭരണകാര്യങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കുന്നത്. ഔദ്യോഗിക ദുഃഖാചരണം പുരോഗമിക്കുന്നതിനിടയിലും രാജ്യത്ത് സൈന്യത്തിന്റെയും IRGC-യുടെയും സ്വാധീനം കൂടുതൽ ശക്തമായിട്ടുണ്ട്.
മൊജ്തബ ഖമേനിയെ ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചാൽ, അമേരിക്കയുടെയും ഇസ്രയേലിന്റെയും ആക്രമണങ്ങൾ കൂടുതൽ രൂക്ഷമാകാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. മറുവശത്ത്, മറ്റൊരു പുരോഹിതനെ തിരഞ്ഞെടുത്താൽ അത് ഇറാന്റെ ആഭ്യന്തര രാഷ്ട്രീയത്തിൽ വലിയൊരു കലഹത്തിന് വഴിവെച്ചേക്കാം. എന്തായാലും മിർബഗെരിയുടെ പ്രഖ്യാപനത്തോടെ, അധികം വൈകാതെ തന്നെ ഇറാന്റെ പുതിയ പരമോന്നത നേതാവിന്റെ പേര് ലോകം അറിയുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത്.